وکیل ایرانیان خارج از کشور

طلاق برای زوجینی که خارج از ایران زندگی می‌کنند ممکن است از نظر حقوقی پیچیده‌تر از یک طلاق معمولی باشد. ممکن است زوجین سال‌ها در کشور دیگری زندگی کرده باشند، در همان کشور طلاق گرفته باشند، اما ازدواج آنها همچنان در اسناد ایرانی ثبت شده باشد. یا ممکن است یکی از زوجین در ایران و دیگری در خارج باشد.

در این موارد چند نظام حقوقی ممکن است هم‌زمان مطرح شوند و باید مشخص شود:

نباید به طور خودکار فرض کرد هر طلاق صادرشده در کشور دیگر بدون اقدام دیگری همان آثار کامل را در ایران دارد. نوع رأی خارجی، شرایط زوجین، نحوه انجام طلاق و فرآیندهای مربوط به شناسایی یا ثبت آن باید بررسی شود.

این موضوع به ویژه برای افرادی مهم است که قصد دارند در ایران ازدواج مجدد کنند، اسناد سجلی خود را اصلاح کنند، مسائل ارث را تعیین کنند، یا وضعیت تأهل آنها در اسناد رسمی ایران اهمیت دارد.

اقامت زن یا مرد در خارج از ایران به خودی خود مهریه را از بین نمی‌برد. اگر ازدواج دارای مهریه معتبر باشد، وضعیت آن باید طبق اسناد و قوانین قابل اعمال بررسی شود.

در این پرونده‌ها محل اموال زوج اهمیت عملی بسیار زیادی دارد؛ وجود ملک، حساب، سهام یا سایر دارایی‌ها در ایران می‌تواند بر نحوه اجرای مطالبه اثرگذار باشد.

حضانت زمانی پیچیده‌تر می‌شود که والدین در دو کشور مختلف زندگی کنند: مادر و فرزند در کانادا و پدر در ایران؛ یا والدین در امارات اما پرونده طلاق در ایران؛ یا یکی از والدین قصد انتقال فرزند به کشور دیگری را دارد.

در چنین شرایطی موضوعاتی مانند حضانت، ملاقات، ولایت، گذرنامه، خروج از کشور و تصمیمات دادگاه‌های کشورهای مختلف ممکن است به یکدیگر مرتبط شوند.

گاهی موضوع اصلی موکل نه دعوا بلکه انتقال قانونی دارایی است: فروش ملک، دریافت سهم‌الارث، وصول طلب، انتقال سهام یا تعیین تکلیف اموال در ایران.

در این پرونده‌ها باید میان حق مالکیت یا دریافت مال، و نحوه انتقال یا استفاده از آن پس از وصول تفکیک شود. موضوعات مالی، بانکی، ارزی و محدودیت‌های احتمالی باید جداگانه و بر اساس مقررات روز بررسی شوند.

فاصله جغرافیایی می‌تواند احتمال سوءاستفاده از ملک را افزایش دهد. برای مثال ممکن است یکی از بستگان ملک را در اختیار گرفته باشد، مستأجر تخلیه نکند، شریکی تمام ملک مشاع را استفاده کند، سندی بدون اطلاع مالک تنظیم شده باشد، یا وکالت‌نامه‌ای بیش از حدود توافق استفاده شده باشد.

در این شرایط بررسی سریع سند، وضعیت ثبتی، وکالت‌نامه‌ها، قراردادهای احتمالی و وضعیت تصرف اهمیت دارد.

بله. در بسیاری از پرونده‌ها می‌توان ابتدا اسناد موجود را از راه دور بررسی کرد و سپس درباره اقدامات لازم تصمیم گرفت. این کار باعث می‌شود موکل پیش از خرید بلیت بداند آیا حضور او واقعاً لازم است، چه مدارکی کم است، پرونده چه وضعیتی دارد و آیا امکان اقدام از طریق وکیل وجود دارد.

بسیاری از ایرانیان خارج از کشور همچنان شرکت، شریک تجاری، سرمایه‌گذاری، طلب، قرارداد یا فعالیت اقتصادی در ایران دارند. ممکن است اختلاف درباره سود شرکت، حساب‌های مالی، عدم پرداخت طلب، عدم اجرای قرارداد، فروش سهام، خروج شریک یا مسئولیت مدیران ایجاد شود.

در این نوع پرونده‌ها صرف بررسی یک قرارداد کافی نیست؛ ساختار شرکت، اسناد مالی، سوابق ثبتی و جریان وجوه نیز باید بررسی شوند.

قراردادهای فرامرزی باید با دقت بیشتری تنظیم شوند. موضوعاتی مانند قانون حاکم، مرجع حل اختلاف، صلاحیت دادگاه، داوری، روش پرداخت، ارز قرارداد، محل اجرای تعهد، زبان قرارداد و نحوه ابلاغ ممکن است اهمیت پیدا کنند.

برخی پرونده‌ها هم‌زمان دارای بخش ایرانی و خارجی هستند: طلاقی که در اروپا انجام شده ولی آثار آن باید در ایران بررسی شود؛ متوفی‌ای که در ایران و کشور دیگری دارایی داشته است؛ اختلاف شرکتی در ایران با سهامدار مقیم خارج؛ یا سندی صادرشده در ایران که باید در پرونده خارجی استفاده شود.

گروه دادگستر نوبل در پرونده‌هایی که نیازمند بررسی چند حوزه قضایی هستند، بخش مربوط به حقوق ایران را مدیریت و حسب نیاز با مشاور یا وکیل خارجی هماهنگی می‌کند.

برای ایرانیان خارج از کشور ممکن است موضوعاتی درباره تابعیت، اسناد هویتی، ثبت ازدواج، ثبت طلاق، ثبت ولادت، تغییرات سجلی یا وضعیت فرزندان مطرح شود. این حوزه‌ها باید بر اساس وضعیت دقیق شخص بررسی شوند.

خصوصاً در پرونده‌های دارای تابعیت مضاعف، نباید فرض کرد قواعد کشور محل اقامت و ایران یکسان هستند.

صرف داشتن تابعیت یا اقامت کشور دیگری به این معنا نیست که تمام روابط حقوقی فرد با ایران از بین می‌رود. ممکن است فرد همچنان در ایران مالک ملک باشد، وارث باشد، طرف قرارداد باشد، دارای شرکت باشد، ازدواج ثبت‌شده داشته باشد یا دارای حقوق و تعهدات دیگری باشد.

گاهی شخصی که خارج از ایران زندگی می‌کند متوجه می‌شود شکایتی علیه او در ایران مطرح شده یا پرونده‌ای قدیمی همچنان در جریان است. در این شرایط نادیده گرفتن موضوع می‌تواند ریسک بیشتری ایجاد کند.

پیش از تصمیم برای سفر به ایران بهتر است، در حدی که قانون و دسترسی پرونده اجازه می‌دهد، عنوان اتهام، مرحله رسیدگی، ابلاغ‌ها، رأی صادرشده، وضعیت اجرای حکم و امکان دفاع از طریق وکیل بررسی شود.

یکی از مشکلات رایج موکلان خارج از کشور این است که نمی‌دانند پرونده در چه مرحله‌ای قرار دارد؛ پرونده ممکن است ماه‌ها جریان داشته باشد و موکل فقط پیام‌های پراکنده از اعضای خانواده دریافت کند.